Bhagavad Gita 13.6
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतनाधृतिः।एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम्।।
ichchhā dveṣhaḥ sukhaṁ duḥkhaṁ saṅghātaśh chetanā dhṛitiḥ etat kṣhetraṁ samāsena sa-vikāram udāhṛitam
Word-by-Word
| Sanskrit | Transliteration | Meaning |
|---|---|---|
| ichchhā | ichchhā | desire |
| dveṣhaḥ | dveṣhaḥ | aversion |
| sukham | sukham | happiness |
| duḥkham | duḥkham | misery |
| saṅghātaḥ | saṅghātaḥ | the aggregate |
| chetanā | chetanā | the consciousness |
| dhṛitiḥ | dhṛitiḥ | the will |
| etat | etat | all these |
| kṣhetram | kṣhetram | the field of activities |
| samāsena | samāsena | comprise of |
| sa-vikāram | sa-vikāram | with modifications |
| udāhṛitam | udāhṛitam | are said |
Desire, hatred, pleasure, pain, the aggregate (body), intelligence, and fortitude—the field has thus been briefly described with its modifications.
इच्छा, द्वेष, सुख, दुख, संघात (स्थूलदेह), चेतना (अन्त:करण की चेतन वृत्ति) तथा धृति - इस प्रकार यह क्षेत्र विकारों के सहित संक्षेप में कहा गया है।।