Bhagavad Gita 15.4
ततः पदं तत्परिमार्गितव्य यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः।तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी।।
tataḥ padaṁ tat parimārgitavyaṁ yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ tam eva chādyaṁ puruṣhaṁ prapadye yataḥ pravṛittiḥ prasṛitā purāṇī
Word-by-Word
| Sanskrit | Transliteration | Meaning |
|---|---|---|
| tataḥ | tataḥ | then |
| padam | padam | place |
| tat | tat | that |
| parimārgitavyam | parimārgitavyam | one must search out |
| yasmin | yasmin | where |
| gatāḥ | gatāḥ | having gone |
| na | na | not |
| nivartanti | nivartanti | return |
| bhūyaḥ | bhūyaḥ | again |
| tam | tam | to him |
| eva | eva | certainly |
| cha | cha | and |
| ādyam | ādyam | original |
| puruṣham | puruṣham | the Supreme Lord |
| prapadye | prapadye | take refuge |
| yataḥ | yataḥ | whence |
| pravṛittiḥ | pravṛittiḥ | the activity |
| prasṛitā | prasṛitā | streamed forth |
| purāṇi | purāṇi | very old |
Then, that goal should be sought for, to which, having gone, none returns again. I seek refuge in that Primeval Purusha, from whence streamed forth the ancient activity or energy.
(तदुपरान्त) उस पद का अन्वेषण करना चाहिए जिसको प्राप्त हुए पुरुष पुन: संसार में नहीं लौटते हैं। "मैं उस आदि पुरुष की शरण हूँ, जिससे यह पुरातन प्रवृत्ति प्रसृत हुई है"।।