VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Bhagavad Gita 15.4

ततः पदं तत्परिमार्गितव्य यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः।तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी।।

tataḥ padaṁ tat parimārgitavyaṁ yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ tam eva chādyaṁ puruṣhaṁ prapadye yataḥ pravṛittiḥ prasṛitā purāṇī

Word-by-Word

SanskritTransliterationMeaning
tataḥtataḥthen
padampadamplace
tattatthat
parimārgitavyamparimārgitavyamone must search out
yasminyasminwhere
gatāḥgatāḥhaving gone
nananot
nivartantinivartantireturn
bhūyaḥbhūyaḥagain
tamtamto him
evaevacertainly
chachaand
ādyamādyamoriginal
puruṣhampuruṣhamthe Supreme Lord
prapadyeprapadyetake refuge
yataḥyataḥwhence
pravṛittiḥpravṛittiḥthe activity
prasṛitāprasṛitāstreamed forth
purāṇipurāṇivery old

Then, that goal should be sought for, to which, having gone, none returns again. I seek refuge in that Primeval Purusha, from whence streamed forth the ancient activity or energy.

(तदुपरान्त) उस पद का अन्वेषण करना चाहिए जिसको प्राप्त हुए पुरुष पुन: संसार में नहीं लौटते हैं। "मैं उस आदि पुरुष की शरण हूँ, जिससे यह पुरातन प्रवृत्ति प्रसृत हुई है"।।