Bhagavad Gita 2.58
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः। इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता।।
yadā sanharate chāyaṁ kūrmo ’ṅgānīva sarvaśhaḥ indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣhṭhitā
Word-by-Word
| Sanskrit | Transliteration | Meaning |
|---|---|---|
| yadā | yadā | when |
| sanharate | sanharate | withdraw |
| cha | cha | and |
| ayam | ayam | this |
| kūrmaḥ | kūrmaḥ | tortoise |
| aṅgāni | aṅgāni | limbs |
| iva | iva | as |
| sarvaśhaḥ | sarvaśhaḥ | fully |
| indriyāṇi | indriyāṇi | senses |
| indriya-arthebhyaḥ | indriya-arthebhyaḥ | from the sense objects |
| tasya | tasya | his |
| prajñā | prajñā | divine wisdom |
| pratiṣhṭhitā | pratiṣhṭhitā | fixed in |
When, like the tortoise which withdraws all its limbs on all sides, he withdraws his senses from the sense-objects, then his wisdom becomes steady.
कछुवा अपने अंगों को जैसे समेट लेता है वैसे ही यह पुरुष जब सब ओर से अपनी इन्द्रियों को इन्द्रियों के विषयों से परावृत्त कर लेता है? तब उसकी बुद्धि स्थिर होती है।।