Bhagavad Gita 6.34
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम्। तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम्।।
chañchalaṁ hi manaḥ kṛiṣhṇa pramāthi balavad dṛiḍham tasyāhaṁ nigrahaṁ manye vāyor iva su-duṣhkaram
Word-by-Word
| Sanskrit | Transliteration | Meaning |
|---|---|---|
| chañchalam | chañchalam | restless |
| hi | hi | certainly |
| manaḥ | manaḥ | mind |
| kṛiṣhṇa | kṛiṣhṇa | Shree Krishna |
| pramāthi | pramāthi | turbulent |
| bala-vat | bala-vat | strong |
| dṛiḍham | dṛiḍham | obstinate |
| tasya | tasya | its |
| aham | aham | I |
| nigraham | nigraham | control |
| manye | manye | think |
| vāyoḥ | vāyoḥ | of the wind |
| iva | iva | like |
| su-duṣhkaram | su-duṣhkaram | difficult to perform |
The mind is indeed restless, turbulent, strong, and unyielding, O Krishna; I consider it as difficult to control as controlling the wind.
क्योंकि हे कृष्ण ! यह मन चंचल और प्रमथन स्वभाव का तथा बलवान् और दृढ़ है; उसका निग्रह करना मैं वायु के समान अति दुष्कर मानता हूँ ।।