VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Brihadaranyaka Upanishad 3.72

यदिदं दक्षिणां दिशमनुसूर्यस्तपति किं तद्देवतमिति | यम इति | कस्मिन्नु स यम आयतन इति | यज्ञे इति | कस्मिन्नु यज्ञ आयतन इति | दक्षिणायामिति | कस्मिन्नु दक्षिणायतना इति | श्रद्धायामिति | यदा ह वै श्रद्दधात्यथ दक्षिणां ददाति | श्रद्धायां ह्येव दक्षिणायतनमिति ॥

yad idam dakshinam disham anu suryas tapati kim tad devatam iti | yama iti | kasminn u sa yama ayatana iti | yajne iti | kasminn u yajna ayatana iti | dakshinayam iti | kasminn u dakshinaayatana iti | shraddhayam iti | yada ha vai shraddadhaty atha dakshinam dadati | shraddhayam hy eva dakshinaayatanam iti ||

'When the sun illumines the southern quarter, what is its deity?' 'Yama.' 'In what is Yama established?' 'In the sacrifice.' 'In what is the sacrifice established?' 'In the sacrificial fee.' 'In what is the sacrificial fee established?' 'In faith. For when one has faith, one gives the sacrificial fee. The sacrificial fee is indeed established in faith.'

'दक्षिण दिशा की ओर सूर्य जो तपता है, उसकी देवता क्या है?' 'यम।' 'यम किसमें प्रतिष्ठित है?' 'यज्ञ में।' 'यज्ञ किसमें?' 'दक्षिणा (दान) में।' 'दक्षिणा किसमें?' 'श्रद्धा में — क्योंकि जब श्रद्धा होती है, तभी मनुष्य दक्षिणा देता है। श्रद्धा ही दक्षिणा का आयतन है।'