VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Brihadaranyaka Upanishad 4.23

तद्यथा शकुनिर्बन्धने बद्धस्य दिशं दिशं पतित्वान्यत्रायतनमलब्ध्वा बन्धनमेवोपश्रयत एवमेवायं पुरुषो इमाव् एव अन्तौ धावन्नन्यत्रायतनमलब्ध्वा स्वप्नान्तमेव बुद्धान्तमेव प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति ॥

tad yathaa shakunir bandhane baddhasya disham disham patitvanyatraayatanam alabdhvaa bandhanam evopashrayata evam evaayam purusho imaav eva antau dhaavann anyatraayatanam alabdhvaa svapnaantam eva buddhaantam eva pratinyaayam pratiyonyaadravati

Just as a hawk or a falcon, having flown about in every direction and finding no resting place, returns to the very string to which it is tied, even so this person, running between the two states and finding no other resting place, returns to the dream state or to the waking state.

जैसे डोरी से बँधा शकुनि (बाज़) हर दिशा में उड़कर, अन्यत्र आयतन (विश्राम-स्थान) न पाकर, उसी बन्धन (डोरी) में लौट आता है — वैसे ही यह पुरुष इन्हीं दोनों अन्तों में दौड़ते हुए, अन्यत्र आयतन न पाकर, स्वप्नान्त में ही या बुद्धान्त में ही, उसी मार्ग से, उसी योनि से, पुनः लौट आता है।