VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Brihadaranyaka Upanishad 4.29

स वा एष एतस्मिन्सम्प्रसादे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नायैव स यत्तत्र किंचित्पश्यत्यननुवागतस्तेन भवत्यसङ्गो ह्ययं पुरुषः इति एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥

sa vaa esha etasmin samprasaade ratvaa charitvaa drishtvai va punyam cha paapam cha punah pratinyaayam pratiyonyaadravati svapnaayai va sa yat tatra kinchit pashyaty ananuvaagatastena bhavaty asango hyayam purushah iti evam evaitad yajnavalkya

Having enjoyed pleasure in this state of deep sleep, having moved about and seen good and evil, he returns again by the same path to the dream state. Whatever he sees there does not follow him, for this person is unattached. 'Just so, Yajnavalkya,' said Janaka.

वह इस सम्प्रसाद (सुषुप्ति) में रमण करके, विचरण करके, पुण्य और पाप दोनों को देखकर, उसी मार्ग से, उसी योनि से, पुनः स्वप्नान्त में ही लौट आता है। वहाँ वह जो कुछ देखता है, वह उसके पीछे नहीं चलता — क्योंकि यह पुरुष असङ्ग है। 'ऐसा ही है, याज्ञवल्क्य,' जनक ने कहा।