VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Brihadaranyaka Upanishad 5.10

योऽयं दक्शिणेऽक्शन्पुरुषस्तस्य भूरिति शिरः; एकं शिर, एकमेतदक्शरम्; भुव इति बाहू; द्वौ बाहू, द्वे एते अक्शरे; स्वरिति प्रतिष्ठा; द्वे प्रतिष्ठे, द्वे एते अक्शरे; तस्योपनिषदहमिति; हन्ति पाप्मानं जहाति च य एवं वेद ॥

yo'yam dakshinekshan purushastasya bhuriti shirah; ekam shirah, ekametadaksharam; bhuva iti baahuu; dvau baahuu, dve ete akshare; svariti pratishthaa; dve pratishthe, dve ete akshare; tasyopanishadahamiti; hanti paapmaanam jahaati cha ya evam veda

Of the being in the right eye, 'Bhur' is the head — one head, one syllable. 'Bhuvar' represents the two arms — two arms, two syllables. 'Svar' signifies the two feet — two feet, two syllables. His secret name is 'Aham' (I). One who knows this destroys evil and abandons it.

जो पुरुष दक्षिण नेत्र में है, उसका ‘भूः’ शिर है — एक शिर, एक अक्षर। ‘भुवः’ दो भुजाएँ हैं — दो भुजाएँ, दो अक्षर। ‘स्वः’ प्रतिष्ठा है — दो पाद, दो अक्षर। उसका रहस्यनाम ‘अहम्’ (मैं) है। जो ऐसा जानता है, वह पाप का नाश करता है और उसे त्याग देता है।