VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Brihadaranyaka Upanishad 5.9

य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषस् तस्य भूरिति शिरः; एकं शिरः, एकमेतदक्शरम्; भुव इति बाहू, द्वौ बाहू, द्वे एते अक्शरे; स्वरिति प्रतिष्ठा; द्वे प्रतिष्ठे, द्वे एते अक्शरे; तस्योपनिषदहरिति; हन्ति पाप्मानं जहाति च य एवं वेद ॥

ya esha etasminmandale purushastasya bhuriti shirah; ekam shirah, ekametadaksharam; bhuva iti baahuu, dvau baahuu, dve ete akshare; svariti pratishthaa; dve pratishthe, dve ete akshare; tasyopanishadahariti; hanti paapmaanam jahaati cha ya evam veda

Of the being in the solar orb, 'Bhur' is the head — one head, one syllable. 'Bhuvar' represents the two arms — two arms, two syllables. 'Svar' signifies the two feet — two feet, two syllables. His secret name is 'Ahar' (day). One who knows this destroys evil and abandons it.

इस सूर्यमण्डल में जो पुरुष है, उसका ‘भूः’ शिर है — एक शिर, एक अक्षर। ‘भुवः’ दो भुजाएँ हैं — दो भुजाएँ, दो अक्षर। ‘स्वः’ प्रतिष्ठा (पाद) है — दो पाद, दो अक्षर। उसका रहस्यनाम ‘अहर्’ (दिन) है। जो ऐसा जानता है, वह पाप का नाश करता है और उसे त्याग देता है।