VedaLink

Ancient wisdom, verse by verse.

Chandogya Upanishad 1.94

अन्नमिति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यन्नमेव प्रतिहरमाणानि जीवन्ति सैषा देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रत्यहरिष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति तथोक्तस्य मयेति ॥ ९ ॥

1.11.9 — annamiti hovacha sarvani ha va imani bhutanyannameva pratiharamanani jivanti saisha devata pratiharamanvayatta tam chedavidvanpratyaharishyo murdha te vyapatishyattathoktasya mayeti tathoktasya mayeti || 9 ||

He said: 'Food (anna). For all these beings ​live when they partake of food. This is the deity belonging to the pratihâra. If, without knowing that deity, you had sung your hymns, your head would have fallen off, after you had been warned by me.'

उषस्ति बोले — 'अन्न। क्योंकि ये समस्त भूत अन्न को ही प्रतिहरण (ग्रहण) करते हुए जीवित रहते हैं। यही वह देवता है जो प्रतिहार से जुड़ा है। यदि तू उसे न जानकर प्रतिहार-गान करता, तो मेरे चेताने पर भी तेरा मूर्धा गिर जाता — हाँ, मेरे चेताने पर भी।'