Mundaka Upanishad 3.1
तदेतत्सत्यम् — यथा सुदीप्तात्पावकाद्विस्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः | तथाक्षराद्विविधाः सोम्य भावाः प्रजायन्ते तत्र चैवापि यन्ति ॥
tad etat satyam — yatha sudiptat pavakad visphulingah sahasrashah prabhavante sarupah | tathaksharat vividhah somya bhavah prajayante tatra chaivapi yanti ||
Word-by-Word
| Sanskrit | Transliteration | Meaning |
|---|---|---|
| तत् | tat | that |
| एतत् | etat | this |
| सत्यम् | satyam | truth |
| यथा | yatha | as |
| सुदीप्तात् | sudiptat | from a blazing |
| पावकात् | pavakat | fire |
| विस्फुलिङ्गाः | visphulingah | sparks |
| सहस्रशः | sahasrashah | by thousands |
| प्रभवन्ते | prabhavante | issue forth |
| सरूपाः | sarupah | of like form |
| तथा | tatha | similarly |
| अक्षरात् | aksharat | from the Imperishable |
| विविधाः | vividhah | various |
| सोम्य | somya | O gentle one |
| भावाः | bhavah | beings |
| प्रजायन्ते | prajayante | are born |
| तत्र | tatra | there |
| च | cha | and |
| एव | eva | also |
| अपि | api | again |
| यन्ति | yanti | they return |
This is the truth: as from a blazing fire, sparks of like form issue forth by the thousands, so from the Imperishable, O gentle one, beings of many kinds are produced and return to It again.
यह सत्य है — जैसे प्रज्ज्वलित अग्नि से सहस्रों समान-रूप वाली चिनगारियाँ निकलती हैं, वैसे ही, हे सौम्य! उस अक्षर से नाना प्रकार के भाव उत्पन्न होते हैं और वहीं लौट जाते हैं।